Sinds half augustus staat er een nieuw instrument op de site van de Kansspelautoriteit: een algoritme dat op basis van je werkelijke speelgedrag berekent hoe groot de kans is dat je jezelf de komende maand tijdelijk of voorgoed uitsluit van gokken. Het model komt van onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en is, anders dan de risicotools die casino's zelf inkopen bij commerciële partijen, volledig open source. Iedereen kan de code en de methode inzien.
Dat is nieuw in Nederland. Sinds de legalisering van online kansspelen in 2021 groeide de markt hard, en spelers zitten via apps en livestreams vrijwel continu op afstand van een casino. De vraag hoe je risicovol gedrag vroeg opmerkt, wordt daardoor steeds dringender.
Hoe het model jouw speelgedrag leest
Het algoritme kijkt niet naar wat je zegt over je eigen gokgedrag, maar naar wat je daadwerkelijk doet. Denk aan inzetpatronen: hoeveel je inzet en hoe vaak dat bedrag stijgt. Ook tijdstippen tellen mee, zoals nachten achter elkaar spelen, en win- en verliesreeksen, en vooral hoe je daarop reageert. Verhoog je je inzet na een serie verliezen, of bouw je juist af?
Voor de training gebruikten de onderzoekers de inzetgegevens van spelers bij 13 legale online casino's over een periode van twee jaar. Op basis van die patronen berekent het model een risicoscore per speler. Elke vorm van online gokken, van slots tot livecasino, is in het model meegenomen.
Achter het model zit een persoonlijk verhaal. Onderzoeker Charles de Leau, promovendus aan de UvA, zag van dichtbij wat gokverslaving in zijn eigen omgeving kan aanrichten en bedacht daarom dit onderzoek, samen met hoogleraren Reinout Wiers en Johan Bollen. De UvA financierde het project vanuit het Verslavingspreventiefonds van de Ksa.
Wat het algoritme niet doet
Belangrijke nuance: het model voorspelt niet of iemand verslaafd raakt of problematisch gaat gokken. Het berekent alleen hoe waarschijnlijk het is dat een speler zich de volgende maand vrijwillig uitsluit, tijdelijk via een pauzeknop of voor onbepaalde tijd via het Cruks-register. Dat is een indirecte maatstaf voor risico, geen diagnose. Een hoge score betekent dus niet automatisch dat er iets mis is, wel dat een casino extra alert zou moeten zijn.
Waarom de toezichthouder dit nu nodig heeft
Cijfers van de Franse toezichthouder laten zien dat ongeveer 60 procent van de omzet bij online casino's afkomstig is van een relatief kleine groep excessieve spelers, mensen die veel en langdurig blijven inzetten met grote financiële en psychische gevolgen. De Kansspelautoriteit wil daarom een onafhankelijk instrument in handen hebben om te beoordelen of aanbieders hun zorgplicht serieus nemen, in plaats van te vertrouwen op de tools die casino's zelf leveren.
Het model is mede ontwikkeld met inspiratie van de Spaanse toezichthouder DGOJ, die al langer met een vergelijkbaar systeem werkt. Doordat het Nederlandse model open source is, kunnen ook toezichthouders in andere landen de code gebruiken of controleren.
Tegelijk laat de Kansspelautoriteit weten dat de markt de laatste tijd niet meer zo hard groeit als vlak na de legalisering. Het gemiddelde verlies per speler daalde in de tweede helft van 2025 naar zo'n 120 euro per maand, ruim een kwart lager dan een jaar eerder. Dat de markt afvlakt en spelers gemiddeld minder verliezen, betekent overigens niet dat de risico's voor de groep excessieve spelers zijn afgenomen. Juist voor die groep moet een instrument als dit verschil maken.
Wat dit betekent voor de zorgplicht van casino's
De timing is niet toevallig. Nederlandse casino's kregen dit jaar al te maken met stevige sancties op het gebied van zorgplicht, zoals de boete van 750.000 euro voor ComeOn wegens onvoldoende toezicht op kwetsbare spelers. Ook bij de vervolgvergunningen die dit najaar ingaan toetst de Ksa nadrukkelijker of aanbieders eerdere overtredingen hebben hersteld. Een onafhankelijk risicomodel geeft de toezichthouder een objectieve maatstaf naast de eigen rapportages van casino's, waaronder de betaalbaarheidschecks die aanbieders al verplicht moeten uitvoeren.
Voor casino's betekent dit dat ze niet langer zelf kunnen bepalen wat als 'risicovol' geldt. Als het Ksa-model een patroon signaleert dat een aanbieder zelf niet oppikte, ligt de bal voortaan bij de toezichthouder.
Dit merk je er zelf van als je online speelt
Als speler zul je het model zelf niet direct zien. Er verschijnt geen pop-up met een risicoscore in je account. Wat wel kan veranderen: casino's die nu al twijfelachtig scoren op zorgplicht, krijgen minder ruimte om weg te kijken bij spelers die lange sessies draaien of hun inzet snel opschroeven na verlies. Speel je zelf weleens 's nachts door, of merk je dat je na een verliesreeks juist hoger inzet om het terug te halen, dan is dat precies het gedrag waar dit model naar kijkt. Niet om je te betrappen, maar om te zorgen dat een casino op tijd ingrijpt in plaats van pas nadat het misgaat.